Inrush Current Là Gì? Tại Sao Bật Nguồn Tổ Ong Nhảy Aptomat?

Inrush Current là gì? Tìm hiểu nguyên nhân bật nguồn tổ ong nhảy Aptomat và giải pháp khắc phục hiệu quả. Khám phá bộ nguồn GAC chất lượng cao, chống nhiễu tại Tự Động Hóa Toàn Cầu.

Mở đầu: “Cơn ác mộng” mang tên nhảy Aptomat khi đóng điện

Trong quá trình vận hành và bảo trì hệ thống tự động hóa, chắc hẳn không ít lần bạn gặp phải tình huống trớ trêu: Hệ thống đang hoạt động bình thường, nhưng khi cần bảo trì, tắt máy đi và bật lại thì Aptomat (CB) tổng hoặc CB nhánh lập tức “nhảy” cái “tạch”. Bạn kiểm tra dây dẫn không chạm chập, tải không quá công suất, nhưng CB vẫn không chịu đóng. Đặc biệt, hiện tượng này rất hay xảy ra với các tủ điện sử dụng nhiều nguồn tổ ong (Switching Power Supply).

Thủ phạm đứng sau hiện tượng khó chịu này chính là Inrush Current (Dòng khởi động). Vậy bản chất vật lý của dòng điện này là gì? Tại sao nó lại lớn đến mức đánh lừa được cơ chế bảo vệ của Aptomat? Và quan trọng nhất, làm thế nào để chọn lựa thiết bị nguồn như nguồn GAC để hạn chế tối đa rủi ro này? Hãy cùng Tự Động Hóa Toàn Cầu đi sâu phân tích trong bài viết dưới đây.

1. Inrush Current là gì? Giải mã hiện tượng dòng xung

1.1. Khái niệm cơ bản

Inrush Current (hay còn gọi là Dòng khởi động, dòng xung kích) là dòng điện cực đại tức thời được hút bởi một thiết bị điện ngay tại thời điểm nó được cấp nguồn. Dòng điện này thường xuất hiện trong một khoảng thời gian rất ngắn (tính bằng mili giây – ms) nhưng có biên độ lớn gấp nhiều lần, thậm chí hàng chục lần so với dòng điện định mức (Steady-state current) khi thiết bị hoạt động ổn định.

Ví dụ: Một bộ nguồn tổ ong 24V-10A có dòng làm việc khoảng 2-3A ở đầu vào 220V, nhưng dòng Inrush Current của nó có thể vọt lên tới 40A hoặc 60A trong 1/100 giây đầu tiên.

1.2. Phân biệt Inrush Current và Surge Current

Rất nhiều kỹ thuật viên nhầm lẫn giữa hai khái niệm này:

Inrush Current: Là hiện tượng bình thường và tất yếu khi khởi động thiết bị (đặc biệt là tải dung hoặc tải cảm).
Surge Current: Là dòng điện tăng đột biến do sự cố (sét đánh, lỗi lưới điện, ngắn mạch). Đây là sự cố gây hại.

Tuy nhiên, dù là hiện tượng vật lý bình thường, nếu Inrush Current quá lớn và không được kiểm soát, nó sẽ gây ra sụt áp lưới điện cục bộ, làm hỏng tiếp điểm rơ-le, và phổ biến nhất là làm nhảy Aptomat bảo vệ.

2. Tại sao bật nguồn tổ ong nhảy Aptomat? Phân tích kỹ thuật

Để hiểu tại sao nguồn tổ ong lại gây ra dòng khởi động lớn, chúng ta cần nhìn vào cấu tạo bên trong của các bộ nguồn chuyển mạch (SMPS – Switching Mode Power Supply) như dòng LRS hay NDR mà GAC đang cung cấp.

2.1. Cấu tạo tầng đầu vào của nguồn xung

Hầu hết các bộ nguồn chuyển mạch (AC/DC) đều có một tầng chỉnh lưu và lọc ở ngõ vào. Quy trình hoạt động như sau:

Điện áp xoay chiều (AC) đi vào.
Được chỉnh lưu qua cầu Diode thành điện áp một chiều (DC) nhấp nhô.
Tụ điện điện dung lớn sẽ được nạp điện để san phẳng điện áp này thành DC phẳng.

2.2. Nguyên lý nạp tụ và sự xuất hiện của dòng xung

Vấn đề nằm ở chính tụ điện.

Khi bộ nguồn chưa được cấp điện, các tụ lọc nguồn này hoàn toàn “rỗng” (điện áp trên tụ bằng 0V).
Ngay khoảnh khắc bạn bật Aptomat (đóng mạch), các tụ điện này hoạt động như một “ngắn mạch” tạm thời. Chúng hút dòng điện cực lớn từ lưới điện để nạp đầy năng lượng trong tích tắc.
Theo công thức: I=C x (dV / dt ). Vì điện áp tăng vọt từ 0 lên đỉnh (khoảng 310VDC với lưới 220VAC) trong thời gian cực ngắn, dòng điện nạp I sẽ rất lớn.

Đây chính là Inrush Current. Nếu bạn sử dụng nhiều nguồn tổ ong trong cùng một tủ điện và bật chúng cùng lúc, dòng Inrush này sẽ cộng hưởng lại, tạo thành một dòng xung khổng lồ đi qua Aptomat tổng.

2.3. Cơ chế tác động của Aptomat (MCB)

Aptomat thường có hai cơ chế bảo vệ:

Bảo vệ quá tải : Dùng thanh lưỡng kim, tác động chậm. Dòng Inrush diễn ra quá nhanh nên thường không kích hoạt cơ chế này.
Bảo vệ ngắn mạch : Dùng cuộn dây nam châm điện, tác động tức thời. Nếu dòng điện vượt quá ngưỡng (ví dụ 5-10 lần dòng định mức với MCB loại C), nó sẽ hiểu nhầm dòng Inrush là dòng ngắn mạch và lập tức ngắt mạch để bảo vệ. Đó là lý do tại sao bật nguồn tổ ong lại nhảy Aptomat dù hệ thống không hề bị chạm chập.

3. Giải pháp khắc phục và cách chọn thiết bị

Để hệ thống hoạt động ổn định, tránh tình trạng “sập nguồn” vô cớ, bạn có thể áp dụng các giải pháp kỹ thuật sau, kết hợp với việc sử dụng sản phẩm chất lượng từ Tự Động Hóa Toàn Cầu.

3.1. Chọn Aptomat có đặc tuyến phù hợp

Đừng chỉ nhìn vào dòng định mức (Ampe). Hãy chú ý đến “Đặc tuyến ngắt” (Tripping Curve) của MCB:

Loại B (Type B): Ngắt khi dòng gấp 3-5 lần định mức. Không phù hợp cho tải nguồn xung.
Loại C (Type C): Ngắt khi dòng gấp 5-10 lần định mức. Phổ biến, dùng cho tải thông thường.
Loại D (Type D): Ngắt khi dòng gấp 10-20 lần định mức. Khuyên dùng cho các hệ thống có dòng khởi động lớn như động cơ, nhiều bộ nguồn tổ ong.

3.2. Chia nhỏ thời điểm đóng điện

Nếu tủ điện có nhiều bộ nguồn (ví dụ: màn hình LED, hệ thống Camera giám sát diện rộng), không nên dùng 1 Aptomat tổng để đóng tất cả cùng lúc. Hãy chia nhỏ ra các nhánh hoặc dùng mạch Timer (Rơ-le thời gian) để đóng điện so le cho từng nhóm nguồn.

3.3. Sử dụng bộ nguồn chất lượng cao tích hợp mạch hạn chế Inrush Current

Đây là giải pháp căn cơ nhất. Các bộ nguồn giá rẻ thường cắt giảm linh kiện bảo vệ đầu vào. Ngược lại, các dòng nguồn chuyên nghiệp như nguồn GAC luôn được tích hợp mạch giới hạn dòng khởi động.

Thông thường, mạch này sử dụng NTC Thermistor (Điện trở nhiệt âm).

Khi nguội (thời điểm mới bật), NTC có điện trở cao, giúp cản trở dòng điện nạp vào tụ, làm giảm Inrush Current.
Khi dòng điện chạy qua, NTC nóng lên, điện trở giảm về gần bằng 0, không gây hao phí điện năng trong quá trình hoạt động.

4. Nguồn GAC – Giải pháp nguồn ổn định, tối ưu chi phí cho Doanh nghiệp Việt

Tại Tự Động Hóa Toàn Cầu, chúng tôi hiểu rằng một bộ nguồn tốt là “trái tim” của cả hệ thống điều khiển. Nếu nguồn không ổn định, PLC sẽ lỗi, HMI sẽ treo và máy móc sẽ dừng hoạt động. Đó là lý do chúng tôi phân phối dòng sản phẩm nguồn GAC – thương hiệu được ủy quyền từ tập đoàn Hengwei uy tín.

4.1. GAC & Hengwei – Sự bảo chứng về chất lượng

GAC luôn tự hào với sứ mệnh mang lại giải pháp tự động hóa tin cậy cho Việt Nam. Đối tác sản xuất của GAC là Hengwei Technology Co., Ltd – doanh nghiệp được thành lập từ năm 2005.

Với nhà máy rộng hơn 6.000 m2 và quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt, các sản phẩm nguồn Hengwei (GAC) đạt được các chứng chỉ khắt khe nhất thế giới như:

ISO-9001 (Quản lý chất lượng).
CE, TUV, RoHS (Tiêu chuẩn Châu Âu và an toàn vật liệu).
UL, CCC (Tiêu chuẩn Mỹ và Trung Quốc).

4.2. Các dòng sản phẩm nguồn GAC chủ lực

Chúng tôi tập trung phân phối các dòng sản phẩm phù hợp nhất với nhu cầu công nghiệp và dân dụng tại Việt Nam, bao gồm:

a. Nguồn tổ ong GAC LRS Series (Siêu mỏng, Hiệu suất cao)

Đây là dòng sản phẩm bán chạy nhất, tương đương với dòng LRS của Meanwell nhưng giá tốt hơn 30-40%.

Thiết kế: Dạng lưới tổ ong, siêu mỏng, tiết kiệm không gian lắp đặt trong tủ điện.
Dải công suất: Đa dạng từ 15W đến 4000W (LRS-35, LRS-50, LRS-100, LRS-350…).
Điện áp: 12V, 24V,… phù hợp cho PLC, Relay, Cảm biến.
Tính năng: Chống rung 5G, chịu được điện áp đầu vào 300VAC trong 5 giây.

b. Nguồn gắn thanh ray GAC NDR & HDR Series

Dành riêng cho các tủ điện công nghiệp chuyên nghiệp, lắp đặt nhanh chóng trên thanh DIN-Rail.

HDR Series: Vỏ nhựa, siêu nhỏ gọn, phù hợp cho ứng dụng tòa nhà, smart home.
NDR Series: Vỏ kim loại, công suất lớn (75W – 480W), tản nhiệt tốt, chuyên dụng cho tủ điều khiển máy móc.
Ưu điểm: Thiết kế công nghiệp, thẩm mỹ cao, đi dây gọn gàng.

c. Nguồn chống nước GAC LPV & HPV Series

Giải pháp cho chiếu sáng LED ngoài trời, biển quảng cáo.

Thiết kế chuẩn IP67, hoạt động bền bỉ dưới trời mưa và độ ẩm cao.
Vỏ nhôm hoặc nhựa đúc nguyên khối giúp tản nhiệt và chống nước tuyệt đối.

4.3. Tại sao nên chọn nguồn GAC thay vì các loại nguồn trôi nổi?

Chất lượng ngang tầm thương hiệu lớn: Được sản xuất trên dây chuyền SMT tự động của Samsung, kiểm tra bằng máy Chroma. Chất lượng tương đương Meanwell nhưng giá thành tối ưu hơn hẳn.
Bảo vệ toàn diện: Tự động ngắt khi quá tải, quá áp, ngắn mạch và tự hồi phục khi hết lỗi. Đặc biệt là khả năng chịu dòng Inrush tốt hơn nhờ linh kiện đầu vào chất lượng.
Điện áp đầu ra “sạch”: Độ nhiễu thấp (Ripple & Noise thấp), giúp bảo vệ vi xử lý của PLC và độ bền của đèn LED.
Chính sách bảo hành vượt trội: GAC cam kết bảo hành 2 năm, đổi mới hoặc sửa chữa nhanh chóng. Đội ngũ kỹ thuật của Tự Động Hóa Toàn Cầu luôn sẵn sàng hỗ trợ 24/7.

5. Hướng dẫn tính toán chọn nguồn và Aptomat tránh nhảy CB

Để tránh hiện tượng nhảy Aptomat do Inrush Current, bạn có thể tham khảo bảng tính toán kinh nghiệm dưới đây cho các dòng nguồn tổ ong:

Công suất nguồn	Dòng định mức (24V)	Dòng Inrush (ước tính)	Chọn Aptomat (Khuyên dùng)
LRS-50-24	2.2A	~30A	MCB 6A – Type C
LRS-150-24	6.5A	~45A	MCB 10A – Type C
LRS-350-24	14.6A	~60A	MCB 20A – Type C hoặc D
3 x LRS-350	~44A	~180A	MCB 63A – Type D

Lưu ý: Nếu sử dụng nhiều nguồn công suất lớn, bắt buộc phải tính toán dòng khởi động tổng hoặc sử dụng khởi động từ (Contactor) đóng ngắt từng nhóm.

Kết luận

Hiểu rõ về Inrush Current giúp bạn làm chủ được hệ thống điện, tránh những sự cố gián đoạn sản xuất không đáng có. Việc lựa chọn một bộ nguồn chất lượng không chỉ nằm ở việc nó chạy được hay không, mà còn ở việc nó khởi động êm ái, bảo vệ thiết bị và bền bỉ theo thời gian.

Với dòng sản phẩm nguồn GAC (LRS, NDR, HDR, LPV, HPV), Tự Động Hóa Toàn Cầu tự tin mang đến cho bạn giải pháp nguồn tối ưu nhất: Chất lượng quốc tế – Giá thành Việt Nam – Bảo hành tận tâm.

Bạn cần tư vấn chọn mã nguồn GAC phù hợp cho dự án? Đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay!

Thông tin liên hệ Tự Động Hóa Toàn Cầu

Website: tudonghoatoancau.com
Sản phẩm: Cung cấp đầy đủ các dòng PLC, Biến tần, HMI, Servo, và đặc biệt là Bộ nguồn GAC chính hãng.
Hỗ trợ kỹ thuật: 24/7 – Luôn đồng hành cùng sự thành công của bạn.

👉Liên hệ ngay Hotline Zalo: 0981.885.870 để nhận báo giá nguồn GAC chiết khấu tốt nhất cho đại lý và dự án trong tháng này!